Tips ter voorkoming van sportblessures
Voorkomen is beter dan genezen
![]()
Tips ter voorkoming van sportblessures
Sporten vraagt iets van je lichaam. Spieren, pezen en gewrichten krijgen tijdens een training steeds opnieuw belasting te verwerken. Dat is nodig om sterker, sneller of fitter te worden, zolang de belasting past bij wat je lichaam op dat moment aankan.
Een sportblessure ontstaat lang niet altijd door één verkeerde beweging. De verhouding tussen trainen en herstellen speelt een belangrijke rol. Door de trainingsbelasting rustig op te bouwen en signalen van je lichaam serieus te nemen, kun je de kans op sportblessures verkleinen.
In het kort
Een sportblessure voorkomen begint bij een goede balans tussen trainen, belasting en herstel. Bouw je training rustig op, besteed aandacht aan techniek, warming-up, voeding en voldoende rust en neem signalen als pijn, kramp en vermoeidheid serieus. Goede sportschoenen en passende kleding helpen je lichaam tijdens het sporten goed te ondersteunen. Sportmassage kan daarnaast helpen om gespannen of zwaar belaste spieren tijdig op te merken en het herstel na inspanning te ondersteunen.
Hoe kun je sportblessures voorkomen?
Blessurepreventie begint al voordat je gaat sporten. Een goed trainingsschema, passende schoenen en een warming-up vormen een belangrijke basis. Tijdens en na het sporten zijn techniek, herstel, voeding en aandacht voor signalen van je lichaam minstens zo belangrijk.
De volgende aandachtspunten helpen om verantwoord te blijven sporten.
Bouw je training rustig op
Je lichaam past zich aan belasting aan, maar heeft daar tijd voor nodig. Dat geldt als je met een nieuwe sport begint, maar ook wanneer je de afstand, snelheid, trainingsduur of intensiteit verhoogt.
Een snelle toename van de trainingsbelasting kan ervoor zorgen dat spieren, pezen en gewrichten onvoldoende tijd krijgen om zich aan te passen. Bouw nieuwe trainingsprikkels stap voor stap op en plan lichtere trainingen en herstelmomenten bewust in.
Na een periode waarin je minder hebt gesport, is het verstandig de belasting opnieuw geleidelijk op te bouwen. Je conditie kan sneller terugkomen dan de belastbaarheid van spieren en pezen.
Zorg voor een goede warming-up
Een warming-up bereidt je lichaam voor op de inspanning die gaat volgen. Je hartslag loopt geleidelijk op, de spieren worden warmer en je lichaam schakelt over van rust naar bewegen.
Begin met rustige bewegingen en voer daarna de intensiteit geleidelijk op. Maak de warming-up vervolgens specifieker voor de sport die je gaat beoefenen. Voor een hardloper ziet dat er anders uit dan voor iemand die gaat tennissen, zwemmen of krachttrainen.
Een warming-up hoeft je niet moe te maken. Het doel is dat je lichaam klaar is voor wat je daarna van plan bent te vragen.
Besteed aandacht aan techniek en houding
Een beweging die één keer minder goed wordt uitgevoerd hoeft weinig problemen te geven. Bij sport worden dezelfde bewegingen echter steeds opnieuw gemaakt. Een minder efficiënte techniek kan hierdoor telkens dezelfde spieren, pezen of gewrichten extra belasten.
Techniek speelt onder andere een rol bij hardlopen, zwemmen, fietsen, krachttraining en racketsporten. Ook vermoeidheid kan ervoor zorgen dat je techniek tijdens een training verandert.
Merk je dat je beweging aan het einde van een training duidelijk minder gecontroleerd wordt, dan kan dat een signaal zijn dat de belasting voor dat moment voldoende is geweest.
Een training is geen wedstrijd
Hard trainen hoort bij sport. Iedere training maximaal uitvoeren is iets anders.
Een trainingsschema bestaat bij voorkeur uit verschillende soorten belasting. Zwaardere trainingen worden afgewisseld met lichtere trainingen en herstel. Juist in die herstelperiode krijgt het lichaam de gelegenheid zich aan de trainingsprikkel aan te passen.
Wie iedere training als een wedstrijd benadert, stapelt belasting op terwijl het herstel achterblijft. Uiteindelijk kan dat ten koste gaan van zowel de belastbaarheid als de sportprestatie.
Neem pijn en andere signalen serieus
Vermoeide spieren na een stevige training zijn iets anders dan scherpe, toenemende of terugkerende pijn tijdens het sporten.
Let ook op veranderingen die minder duidelijk zijn. Een spier die steeds gespannen aanvoelt, een beweging die plotseling minder soepel gaat of een zeurende klacht die bij iedere training steeds eerder begint, kan iets vertellen over de belasting van dat gebied.
Ook aanhoudende vermoeidheid, een slechter herstel en minder controle over je beweging kunnen redenen zijn om de trainingsbelasting tijdelijk aan te passen.
Het lichaam geeft tijdens het sporten veel informatie. Juist door die signalen vroeg op te merken, kun je voorkomen dat je er meerdere trainingen overheen blijft belasten.
Geef herstel een plaats in je training
Training en herstel horen bij elkaar. Tijdens een training belast je jouw lichaam. In de periode daarna past het lichaam zich aan die belasting aan.
Herstel betekent niet automatisch volledig stilzitten. Een rustige wandeling, lichte fietstraining of andere minder belastende activiteit kan prima passen tussen zwaardere trainingen.
Ook slaap speelt hierbij een belangrijke rol. Na meerdere zware trainingen in combinatie met weinig slaap kan dezelfde trainingsbelasting veel zwaarder aanvoelen.
Kijk daarom niet alleen naar wat er in je trainingsschema staat, maar ook naar hoe je lichaam op dat moment herstelt.
Kies sportschoenen die passen bij jouw sport
Een hardloopschoen wordt anders belast dan een tennis-, wandel- of zaalschoen. Kies daarom schoenen die passen bij de bewegingen en ondergrond van jouw sport.
Pasvorm is daarbij minstens zo belangrijk. Een schoen moet voldoende ruimte en ondersteuning bieden zonder tijdens het bewegen te schuiven of te knellen.
Let ook op slijtage. Een schoen kan er aan de buitenkant nog prima uitzien terwijl demping, zool of ondersteuning door intensief gebruik veranderd zijn.
Goede sportsokken kunnen wrijving en vocht rond de voeten beperken en daarmee de kans op blaren verkleinen.
Draag kleding die past bij de inspanning
Sportkleding moet in de eerste plaats functioneel zijn. Ze moet voldoende bewegingsvrijheid geven en passen bij de temperatuur en intensiteit van de training.
Bij langere trainingen kan wrijving huidirritatie veroorzaken. Denk aan plekken onder de oksels, tussen de bovenbenen of rond naden van kleding. Goed passende kleding en materiaal dat vocht goed afvoert kunnen dit beperken.
Drink voldoende
Tijdens het sporten verlies je vocht door transpiratie. Hoeveel dat is, hangt onder andere af van de duur en intensiteit van de inspanning, de omgevingstemperatuur en hoeveel je zelf transpireert.
Voor kortere trainingen is water meestal een goede basis. Bij langdurige of intensieve inspanning kan ook aanvulling van koolhydraten en elektrolyten een rol spelen.
Wacht bij langere inspanningen liever niet tot je veel dorst krijgt, maar verdeel het drinken over de training.
Voeding en herstel
Voeding levert de energie en bouwstoffen die nodig zijn voor inspanning en herstel. Koolhydraten leveren energie voor de training, terwijl eiwitten onder andere bijdragen aan herstel en opbouw van spieren.
Wat je nodig hebt, hangt sterk samen met je sport, trainingsduur en intensiteit. Iemand die een half uur rustig beweegt vraagt iets anders van zijn lichaam dan iemand die meerdere uren traint.
Ook het moment waarop je eet kan verschil maken. Een zware maaltijd vlak voor intensief sporten kan onprettig zijn. Bij langere sportprestaties kan het juist zinvol zijn om tijdens de inspanning energie aan te vullen.
Cooling-down na het sporten
Na een intensieve training kun je de belasting geleidelijk afbouwen door nog enkele minuten rustig te bewegen. Je hartslag en ademhaling kunnen zo weer richting rustniveau zakken.
Rekken kan prettig aanvoelen als onderdeel van je routine, maar hoeft geen verplicht onderdeel van iedere cooling-down te zijn. Gebruik rekken vooral om rustig te bewegen en spanning te verminderen, zonder krachtig door pijn heen te rekken.
Kan sportmassage helpen bij het voorkomen van blessures?
Sportmassage kan een aanvulling zijn op training en herstel. Tijdens een behandeling kijken we niet alleen naar de plek waar je iets voelt, maar ook naar de belasting die eraan voorafging.
Hoe voelen de spieren aan? Zit er verschil tussen links en rechts? Zijn bepaalde spiergroepen opvallend gespannen of gevoelig? En past dat bij de sport en trainingsbelasting?
Dat geeft informatie waarmee je eerder kunt reageren op veranderingen in je lichaam. Een sportmassage kan daarnaast prettig zijn na een periode van stevige belasting en helpen om gespannen spieren weer soepeler te laten aanvoelen.
Sportmassage vervangt een goede trainingsopbouw en voldoende herstel niet. Juist de combinatie bepaalt hoe goed je lichaam belasting kan blijven verwerken.
Wat als een sportblessure toch ontstaat?
Een sportblessure betekent niet automatisch dat je volledig moet stoppen met bewegen. Wat verstandig is, hangt af van de klacht en de ernst ervan.
Bij een lichte overbelasting kan tijdelijk minder of anders belasten voldoende ruimte geven voor herstel. Een scherpe pijn, duidelijke zwelling, verlies van kracht of een klacht die bij iedere training terugkomt vraagt om meer aandacht.
Belangrijk is vooral dat je niet wekenlang op dezelfde manier blijft trainen terwijl de klacht steeds opnieuw wordt uitgelokt.
Sportmedische keuring
Wil je beginnen met intensief sporten, je trainingsbelasting flink verhogen of toewerken naar een sportieve uitdaging? Dan kan een sportmedische keuring inzicht geven in je gezondheid en belastbaarheid voordat je de training verder opbouwt.
Tijdens zo’n onderzoek kan onder andere worden gekeken naar je medische voorgeschiedenis, bloeddruk, hart en longen en het bewegingsapparaat. Afhankelijk van het type onderzoek kunnen daar een rust-ECG, inspanningstest of aanvullende metingen bij komen.
Een sportmedische keuring is zeker niet alleen bedoeld voor topsporters. Ook wanneer je na langere tijd weer gaat sporten, regelmatig intensief traint of bijvoorbeeld voor een marathon, triatlon of ander duurevenement wilt trainen, kan zo’n onderzoek waardevolle informatie geven.
De uitkomsten kunnen helpen om je training beter af te stemmen op je persoonlijke uitgangssituatie en eventuele aandachtspunten vroeg in beeld te krijgen.
In en om Rotterdam kun je voor een sportmedische keuring terecht bij Sportgeneeskunde Rotterdam.
Begrip voor jouw belasting en herstel
Bij Therapeutisch Centrum Klerk kijken we naar meer dan alleen de spier die op dat moment gevoelig is. We bespreken je sport, trainingsbelasting, herstel en het moment waarop de klacht ontstaat.
Vanuit onze ervaring met sportmassage, lichaamsgericht werken en sport kijken we samen naar wat jouw lichaam tijdens het trainen laat zien.
Wil je weten of sportmassage kan passen bij jouw training of herstel? Lees dan meer over onze sportmassage in Capelle aan den IJssel of neem contact met ons op.
Auteur: Marco Klerk

